Kıbrıs Türk Halk Kültürü Araştırmacısı Olarak Oğuz M. Yorgancıoğlu
Mehmet ÇEVİK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Ankara, Türkiye (05mskc574)
Anahtar Kelimeler: Oğuz M. Yorgancıoğlu, Kıbrıs Türk folkloru, halk bilimi, halk kültürü
Özet
Bu makalede, Kıbrıslı Türk halk bilimi araştırmacısı ve yazar olan Oğuz M. Yorgancıoğlu’nun (1942-2021) Kıbrıs Türk halk kültürüyle ilgili çalışmalarından hareketle, halk bilimci olarak nasıl bir araştırmacı profiline sahip olduğunu ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle Kıbrıs Türkleri ve Kıbrıs Türk halk bilimi çalışmaları hakkında genel bir girişten sonra Yorgancıoğlu’nun kısa yaşam öyküsü verilmiştir. Ardından Yorgancıoğlu’nun sahip olduğu halk bilimci profili, çalışmalarının incelenmesi sonucu tespit edilen dokuz başlık altında ele alınmıştır. Bu başlıklar şöyledir: “Yorgancıoğlu’nun kitapları ve çalışmalarının genel niteliği”, “Folklor Ürünlerine ve Folklor Araştırmalarına Bakışı”, “Kıbrıs Türk Halk Bilimi Çalışmalarındaki Öncülük Rolü”, “Derlediği Ürünler Üzerindeki Çalışmaları ve Alanda Yenilik Arayışları”, “Bilgilerini Güncelleyip Kendini Geliştirme, Mütevazı ve Gerçekçi Olma Özellikleri”, “Kitaplarındaki Dil ve Üslup Özellikleri”, “Araştırmacılığının Yanında Halk Şiiri Formlarında Ürünler de Vermesi”, “Kitaplarında Yoğun Şekilde Görsel Malzeme (Fotoğraf, Resim vb.) Kullanımı” ve “Halk Bilimi Dışındaki Kitapları ve Bu Kitaplara Halk Bilimci Kimliğinin Yansıması”. Bu başlıklar altında aktarılıp tartışılan veriler, çalışmanın “Sonuç” bölümünde topluca değerlendirilmiş ve ulaşılan sonuçlar da maddeler hâlinde sıralanmıştır. Bu sonuçlar çerçevesinde bir halk bilimci olarak Yorgancıoğlu’nun temel amacının, Kıbrıs Türk kültürünün kayıt altına alınıp işlenerek gelecek kuşaklara aktarılması ve böylece her bakımdan varlığını sürdürmesine katkıda bulunma çabası olduğu görülmektedir. Diğer taraftan Yorgancıoğlu’nun kitaplarının, içerdikleri ürün, tespit ve değerlendirmelerin orijinalliği bakımından, Kıbrıs Türk halk kültürü alanında yapılacak çalışmalar için önemli birer veri kaynağı durumunda olduğu sonucuna da ulaşılmıştır.
Makalenin Künyesi: Çevik, M. (2026). Kıbrıs Türk halk kültürü araştırmacısı olarak Oğuz M. Yorgancıoğlu. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, 62, 67-100. https://doi.org/10.24155/tdk.2026.275